ΠΡΟΑΣΤΙΟ (ΔΙΑΦΟΡΕΣ)


ΠΡΟΑΣΤΙΟ, Άγιος Κωνσταντίνος
Από το βιβλίο του Γ.Α. Μαραβελέα "Πραστείο: Μια αγνοημένη μικρογραφία του Μυστρά, Ιστορικό αφήγημα", Αθήνα 1971.
Η εκκλησία αυτή βρίσκεται στη νοτιοανατολική άκρη του χωριού και πρέπει να υπήρξε καθολικό κάποιας αξιόλογης μονής, όπως δείχνουν τα ερείπια πολλών κτιρίων, που βρίσκονται σωριασμένα γύρω της. Όπως κι' όλες οι εκκλησίες του Πραστείου ήταν ιστορημένη σ' ολόκληρη την εσωτερική της επιφάνεια. Σήμερα όμως ο χρόνος, η υγρασία και η έλλειψη κάθε μέριμνας για τη συντήρησή τους, έχουν διαβρώσει τις τοιχογραφίες της, έτσι που μερικές μόνο μόλις διακρίνονται, ενώ οι υπόλοιπες έχουν εξαφανιστεί. Χρονολογία που να μας πληροφορεί πότε χτίστηκε δεν υπάρχει. Πρέπει ωστόσο να είναι από τις παλαιότερες εκκλησίες του Πραστείου, αν κρίνει κανένας από την αρχιτεκτονική της και μια επιγραφή, που σώζεται στην αχιβάδα, πίσω από την αγία τράπεζα, η οποία μας πληροφορεί ότι:
«1691 εν μυνή Αύγουστου + ανακενίστη και ανιστορίθη ο θειος κε πανσεπτος ναός ούτος τον άγιον ισαποστολον κωνσταντίνου κε ελενης δια συνδρομής και εξόδου και κόπου του ιερομόναχου... καθηγουμένου...»
Ενδιαφέρον είναι ότι στην αγία πρόθεση μνημονεύονται εκτός από τα ονόματα κάποιου Ιερέως Στεφάνου και ενός Ιερομόναχου Παρθενίου πέντε αρχιερείς, Μάξιμος, Ιωαννίκιος, Ησαΐας, Ιωακείμ και Παχώμιος.
Οι μνημονευόμενοι δεσποτάδες ίσως υπήρξαν κατά καιρούς προϊστάμενοι της μονής ή προκαθήμενοι της Ιεράς επισκοπής Προαστίου. Πάντως θεωρούμε πολύ πιθανό ότι κατάγονταν από κάποιες σημαντικές οικογένειες, από εκείνες πού είχαν καταφύγει στο Πραστείο, μετά την κατάλυση του δεσποτάτου του Μιστρά.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης ένας τάφος που βρίσκεται στο προαύλιο της εκκλησίας, σ' επαφή με το μεσημβρινό της τοίχο, που τον καλύπτει μια καμάρα χτισμένη με πωρόλιθο. Στον τάφο αυτό κατά την παράδοση είναι θαμμένος κάποιος δεσπότης. Δεν γνωρίζομε όμως αν ανήκει σε κανένα από τους πέντε που μνημονεύονται στην αγία πρόθεση ή σε κάποιο άλλο πρόσωπο άσχετο μ' αυτούς.

ΠΡΟΑΣΤΙΟ, Άγιος Κωνσταντίνος
ΠΡΟΑΣΤΙΟ, Άγιος Σώστης
Από το βιβλίο του Γ.Α. Μαραβελέα "Πραστείο: Μια αγνοημένη μικρογραφία του Μυστρά, Ιστορικό αφήγημα", Αθήνα 1971.
Στη μνήμη του τιμάται η μεταβυζοντινή εκκλησία του Πραστείου, χτισμένη στη δυτική άκρη του. Είναι θολωτή χωρίς τρούλο και ιστορημένη στην εσωτερική της επιφάνεια. Απ' ότι διαβάζουμε σε μια οπό τις τοιχογραφίες της, φαίνεται ότι δεν αναφέρεται σε κανένα άγιο του χριστιανικού μαρτυρολογίου, αλλά στον ίδιο το Χριστό. Αυτό βγαίνει από κάποια τοιχογραφία, που παριστάνει στο κέντρο της το Χριστό, δεξιά του τη Θεοτόκο και αριστερά τον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Στο κενό που δημιουργείται ανάμεσα στις εικονιζόμενες μορφές διαβάζουμε: «ο σωτήρ του κόσμου. Ο σώζων πάντα άνθρωπον προσερχόμενον προς αυτόν.
Στην αγία πρόθεση του Άη - Σωστή σώζεται η επιγραφή:
«+ ει αγία πρόθεσης Παναγιώτης καραμπάτος Πούργαλης και επίτροπος και νοικοκύρης της αυτής μονής ει γινι αυτού ο ειος Ιωάννης Ηλιας νικολάου ειερεος και...... πρεσβυτερας ει γινι Μαρια ιος διμιτράκι μιχαλακι ρεγκινα πετρο παναγιότι Ηλία Μεταξο ειερεος και πρεσβυτέρας μιλιτσα άγκελου ειερέος και... .».
Η επιγραφή αυτή φανερώνει ότι ο Άη - Σωστής ήταν καθολικό μοναστηριού και ανήκε στους Καραμπάτους που αποτελούσαν κλάδο της οικογένειας Πούργαλη. Χρονολογία κτίσεως δεν υπάρχει. Η αρχιτεκτονική του όμως και ιδία τα διακοσμητικά τούβλα που είναι τοποθετημένα στις ενώσεις των πωρόλιθων δείχνουν ότι χτίστηκε το αργότερο κατά το XVII αιώνα. Συνεπώς αποτελεί μια από τις παλαιότερες εκκλησίες του Πραστείου.

ΠΡΟΑΣΤΙΟ, Άγιος Σώστης
ΠΡΟΑΣΤΙΟ, Άγιος Σώστης
ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΣΤΟ ΠΡΟΑΣΤΙΟ
ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΣΤΟ ΠΡΟΑΣΤΙΟ

ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΣΤΟ ΠΡΟΑΣΤΙΟ

ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΣΤΟ ΠΡΟΑΣΤΙΟ

ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΣΤΟ ΠΡΟΑΣΤΙΟ