ΣΑΙΔΟΝΑ (ΜΟΝΗ ΣΑΜΟΥΗΛ)








 

Σε φαράγγι ανάμεσα στα χωριά Σαϊδόνα και Εξωχώρι της Μεσσηνιακής Μάνης βρίσκεται η Μονή Σαμουήλ, με καθολικό αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου.
Το μοναστήρι οφείλει την ονομασία του στο μοναχό Σαμουήλ, ο οποίος ίδρυσε ή τοιχογράφησε το καθολικό, σύμφωνα με γραπτή επιγραφή, το 1633. Παρουσιάζει την τυπική διάταξη των κτισμάτων ενός μεταβυζαντινού μοναστηριού: τετράπλευρος οχυρωματικός περίβολος περικλείει το καθολικό, το οποίο προστατεύεται στη βόρεια πλευρά από πολεμικό πύργο.
Το καθολικό διαμορφώνεται σε σχήμα ελεύθερου σταυρού, με τρούλο στην ένωση των κεραιών του. Ο τύπος είναι συνήθης για τη μοναστηριακή αρχιτεκτονική του 17ου αιώνα στη Μάνη και απαντά σε πολλά μνημεία της περιοχής.
Στο εσωτερικό του ναού διακρίνονται τοιχογραφίες σε κακή κατάσταση διατήρησης που χρονολογούνται στο πρώτο μισό του 17ου αιώνα. Η εποχή αυτή ήταν σημαντική για την ευρύτερη περιοχή, η οποία ταυτίζεται με την ιστορική Αρδούβιστα, καθώς τότε γίνεται έδρα επισκοπής και γνωρίζει δημογραφική και οικονομική ανάκαμψη.
Στα πλαίσια αυτής της ανάπτυξης εντάσσεται ενδεχομένως και η ανέγερση πλήθους μνημείων, ανάμεσα στα οποία και ισχυρά μοναστήρια.Το μοναστηριακό συγκρότημα εντάσσεται σε ένα εξαιρετικό φυσικό τοπίο, με το οποίο δένεται αρμονικά σε ιστορική συνέχεια.


ΒΙΝΤΕΟ ΜΟΝΗΣ ΣΑΜΟΥΗΛ  www.youtube.com/watch?t=18&v=9ThxVKOZwmE

  «Χαρακτηρίζουμε την Ιερά Μονή Σαμουήλ που βρίσκεται στην κοινότητα Σαϊδόνας της επαρχίας Καλαμάτας του Νομού Μεσσηνίας ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και ορίζουμε ζώνη προστασίας 100 μέτρων περιμετρικά του περιβόλου και των κτισμάτων της Μονής. Πρόκειται για ένα μικρό ναό σε σχήμα ελεύθερου σταυρού τύπου ιδιαίτερα διαδεδομένου σε καθολικά μονών της Μάνης. Οι όψεις του είναι ακόσμητες από εμφανή αργολιθοδομή. Αξονικά στη δυτική όψη φύεται χαμηλό τοξωτό κωδωνοστάσιο. Εσωτερικά είναι κατάγραφος και σύμφωνα με επιγραφή ο ναός ιστορήθηκε το 1633. Από τα βοηθητικά κτίσματα της μονής σε καλή κατάσταση σώζεται μόνο ο πύργος βόρεια του καθολικού του οποίου η κάλυψη γίνεται με ημικυλινδρικό θόλο. Ένα δεύτερο κτίσμα υπάρχει στη νότια γωνία του περιβόλου. Τα υπόλοιπα κτίσματα έχουν ορθογωνική κάτοψη και ήταν μονόροφα ή διώροφα. Ορισμένα εξ' αυτών είχαν στο ισόγειο ημικυλινδρικό θόλο ενώ στις τοιχοποιίες είναι εμφανείς οι δοκοθήκες των μεσοπατωμάτων. Η στέγαση όλων των κτισμάτων γινόταν με σχιστόπλακες. Όλο το συγκρότημα χρονολογείται στο πρώτο μισό του 17ου αιώνα.» ΥΑ ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ30/ΚΗΡ/33041/923/7-11-1997 - ΦΕΚ 1094/Β/10-12-1997